{"id":23861,"date":"2026-11-01T12:22:18","date_gmt":"2026-11-01T11:22:18","guid":{"rendered":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861"},"modified":"2026-11-01T15:54:07","modified_gmt":"2026-11-01T14:54:07","slug":"cmentarz-tarchominski-ludzie-zabytki-i-historie-bialoleckich-powazek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861","title":{"rendered":"Cmentarz Tarchomi\u0144ski. Ludzie, zabytki i historie bia\u0142o\u0142\u0119ckich Pow\u0105zek"},"content":{"rendered":"

Francuski winiarz, sier\u017cant Armii Hallera, uczestnik wojny rosyjsko-tureckiej, pionier ceramiki artystycznej, \u017co\u0142nierze Armii Krajowej i rodziny, kt\u00f3re przez pokolenia gospodarowa\u0142y nad Wis\u0142\u0105. Ich losy spotykaj\u0105 si\u0119 na Cmentarzu Tarchomi\u0144skim przy ulicy Mehoffera. Ta nekropolia jest jednym z najwa\u017cniejszych miejsc pami\u0119ci Bia\u0142o\u0142\u0119ki: opowiada o dawnej wsi, r\u00f3\u017cnorodno\u015bci wyzna\u0144, wojnach, pracy i rodzinnych wi\u0119ziach. Zachowane pomniki pozwalaj\u0105 odczytywa\u0107 t\u0119 histori\u0119, a spo\u0142eczne kwesty pomagaj\u0105 ocali\u0107 j\u0105 przed zniszczeniem.
\n<\/strong>
\nOd cmentarza przy ko\u015bciele do nekropolii na wydmie<\/span><\/strong><\/p>\n

Historia tarchomi\u0144skich poch\u00f3wk\u00f3w jest starsza ni\u017c cmentarz, kt\u00f3ry odwiedzamy obecnie. Przez stulecia zmar\u0142ych chowano przy ko\u015bciele \u015bw. Jakuba Aposto\u0142a. By\u0142o to rozwi\u0105zanie charakterystyczne dla dawnych parafii: \u015bwi\u0105tynia i otaczaj\u0105cy j\u0105 cmentarz stanowi\u0142y wsp\u00f3lne centrum \u017cycia religijnego miejscowo\u015bci.
\nWed\u0142ug opracowania Narodowego Instytutu Dziedzictwa poch\u00f3wki przy tarchomi\u0144skim ko\u015bciele odbywa\u0142y si\u0119 do ko\u0144ca XVIII wieku. Oko\u0142o 1800 roku urz\u0105dzono nowy cmentarz \u201ew polu\u201d, na piaszczystej wydmie oddalonej od zespo\u0142u ko\u015bcielnego. To z nim nale\u017cy wi\u0105za\u0107 pocz\u0105tki dzisiejszej nekropolii przy ulicy Mehoffera. Wyniesienie terenu mia\u0142o znaczenie w okolicy nara\u017conej na wylewy Wis\u0142y.
\nW popularnych opisach pojawia si\u0119 rok 1518, a wraz z nim twierdzenie, \u017ce Cmentarz Tarchomi\u0144ski jest starszy od warszawskich Pow\u0105zek. Wymaga to sprostowania. Data 1518, wyryta na cegle w prezbiterium ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Jakuba, jest tradycyjnie \u0142\u0105czona z budow\u0105 murowanej \u015bwi\u0105tyni. Nie stanowi dowodu na istnienie w\u00f3wczas cmentarza w jego obecnym miejscu. Trzeba zatem rozr\u00f3\u017cnia\u0107 dawn\u0105 tradycj\u0119 poch\u00f3wk\u00f3w parafialnych od historii cmentarza \u201ew polu\u201d. 
\n
\nKaplica i najstarsza cz\u0119\u015b\u0107 cmentarza<\/span><\/strong><\/p>\n

W centralnej cz\u0119\u015bci nekropolii stoi XIX-wieczna kaplica \u015bw. Marii Magdaleny, wa\u017cny punkt orientacyjny podczas spaceru po starych kwaterach. Jej neogotycka forma wpisuje si\u0119 w historyczny charakter otoczenia. W publikacjach pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne daty jej budowy, dlatego bez rozstrzygaj\u0105cej dokumentacji bezpieczniej pozosta\u0107 przy datowaniu na XIX wiek. W pobli\u017cu kaplicy znajduj\u0105 si\u0119 najstarsze zachowane nagrobki. Joanna Kiwilszo w artykule opublikowanym w \u201eCzasie Bia\u0142o\u0142\u0119ki\u201d 4 listopada 2012 roku wskazywa\u0142a przede wszystkim pomniki Ludwiki Unruh, J\u00f3zefa Labeya, Barbary z Berli\u0144skich Engelhardt, zmar\u0142ej w 1865 roku, oraz Zdzis\u0142awa Unruha.
\nO warto\u015bci tej cz\u0119\u015bci cmentarza decyduj\u0105 r\u00f3wnie\u017c skala pomnik\u00f3w, stare drzewa, \u017celazne ogrodzenia i zr\u00f3\u017cnicowany przebieg alejek. Nekropolia rozrasta\u0142a si\u0119 wraz z lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105. Jej dzisiejszy krajobraz jest wynikiem kolejnych poch\u00f3wk\u00f3w, powi\u0119ksze\u0144 i zmian, a nie jednorazowo zrealizowanego projektu.
\n
\nCmentarz i kaplica w ewidencji zabytk\u00f3w<\/strong><\/span><\/p>\n

Urz\u0119dowe potwierdzenie warto\u015bci historycznej tego miejsca przynosi wykaz Biura Sto\u0142ecznego Konserwatora Zabytk\u00f3w. Cmentarz Tarchomi\u0144ski, okre\u015blony jako \u201epolny\u201d, figuruje w nim pod identyfikatorem BIA02063, natomiast kaplica cmentarna ma osobn\u0105 pozycj\u0119 BIA02117. Dla obu obiekt\u00f3w podano dat\u0119 zarz\u0105dzenia w\u0142\u0105czaj\u0105cego do gminnej ewidencji zabytk\u00f3w: 24 lipca 2012 roku. 
\n
\nOl\u0119drzy, ewangelicy i mennonici<\/strong><\/span><\/p>\n

Historia cmentarza przy Mehoffera obejmuje r\u00f3wnie\u017c dawn\u0105 nekropoli\u0119 ewangelick\u0105. Wspominaj\u0105c o osadnikach, warto rozr\u00f3\u017cni\u0107 trzy poj\u0119cia: ol\u0119der, ewangelik i mennonita. Nie s\u0105 synonimami. Osadnictwo ol\u0119derskie wi\u0105za\u0142o si\u0119 z okre\u015blonym sposobem organizacji gospodarowania i u\u017cytkowania ziemi. Z czasem jego nazwa przesta\u0142a oznacza\u0107 wy\u0142\u0105cznie pochodzenie z Niderland\u00f3w. W\u015br\u00f3d osadnik\u00f3w byli m.in. niemieckoj\u0119zyczni luteranie oraz mennonici \u2013 cz\u0142onkowie odr\u0119bnej wsp\u00f3lnoty protestanckiej. Nie ka\u017cdy ol\u0119der by\u0142 wi\u0119c mennonit\u0105 czy Holendrem. 
\nOsadnicy posiadali umiej\u0119tno\u015bci przydatne na terenach podmok\u0142ych i zalewowych. Budowali rowy, odprowadzali wod\u0119 i dostosowywali gospodarstwa do warunk\u00f3w nadrzecznych. Ich obecno\u015b\u0107 wp\u0142yn\u0119\u0142a na rolniczy krajobraz teren\u00f3w dzisiejszej Bia\u0142o\u0142\u0119ki. Zachowywali w\u0142asne tradycje religijne i j\u0119zykowe, a zarazem uczestniczyli w \u017cyciu gospodarczym okolicy.
\nO tym dziedzictwie przypomina pi\u0119\u0107 miejsc cmentarnych: dawna cz\u0119\u015b\u0107 ewangelicka przy Mehoffera oraz cmentarze przy ulicach K\u0119pa Tarchomi\u0144ska, Kamykowa, Ruskowy Br\u00f3d i Szamocin. Rozr\u00f3\u017cnienie jest istotne: nie chodzi o pi\u0119\u0107 jednakowo zachowanych, samodzielnie funkcjonuj\u0105cych nekropolii.
\nPrzy Ruskowym Brodzie w 2012 roku utworzono lapidarium z p\u0142ytami pochodz\u0105cymi z kilku ewangelickich cmentarzy Bia\u0142o\u0142\u0119ki. Cmentarz przy Kamykowej s\u0142u\u017cy\u0142 spo\u0142eczno\u015bci dawnej wsi Brzeziny, a nekropolia na Szamocinie upami\u0119tnia osadnik\u00f3w zwi\u0105zanych z t\u0105 \u00f3wczesn\u0105 miejscowo\u015bci\u0105. 
\n
\nLudwika Unruh – najstarszy zachowany nagrobek<\/strong><\/span><\/p>\n

Za najstarszy zachowany nagrobek na Cmentarzu Tarchomi\u0144skim uznaje si\u0119 pomnik Ludwiki z D\u0105browskich, po pierwszym m\u0119\u017cu Jab\u0142onowskiej, nast\u0119pnie Unruh, zmar\u0142ej w 1853 roku. Czytelna inskrypcja podaje daty: 23 sierpnia 1814 – 25 sierpnia 1853. Historia tej rodziny prowadzi do \u015brodowiska osadnik\u00f3w zwi\u0105zanych z tradycj\u0105 mennonick\u0105 i ewangelick\u0105. W lokalnych opracowaniach Unruhowie pojawiaj\u0105 si\u0119 w zwi\u0105zku z zagospodarowywaniem teren\u00f3w m.in. Szamocina w pierwszej po\u0142owie XIX wieku. Na cmentarzu zachowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nagrobek Zdzis\u0142awa Unruha, zmar\u0142ego 30 marca 1874 roku w wieku 40 lat.
\n
\nJ\u00f3zef Labey<\/strong><\/span><\/p>\n

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytk\u00f3w nekropolii jest nagrobek J\u00f3zefa, czyli Josepha Labeya. Francuska inskrypcja podaje, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 w Avenay we Francji i zmar\u0142 18 maja 1856 roku w wieku 47 lat. 
\nNagrobek zdobi\u0105 ki\u015bcie winogron i li\u015bcie winoro\u015bli, tworz\u0105ce wieniec wok\u00f3\u0142 kolumny; motyw winogron powraca tak\u017ce na krzy\u017cu. Napis okre\u015bla zmar\u0142ego jako \u201efondateur des vignes de Tarchomin\u201d, czyli za\u0142o\u017cyciela tarchomi\u0144skich winnic. Winoro\u015bl w kulturze chrze\u015bcija\u0144skiej ma znaczenie religijne, ale tutaj przywo\u0142uje tak\u017ce konkretny fragment gospodarczej historii okolicy. Tarchomin by\u0142 miejscem upraw, ogrod\u00f3w i przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 rolniczych, kt\u00f3rych \u015blady trudno dzi\u015b dostrzec w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142czesnej zabudowy. Lokalne przekazy umieszczaj\u0105 dawne winnice m.in. w rejonie dzisiejszych ulic Ceramicznej i Milenijnej. Z tradycj\u0105 uprawy winoro\u015bli wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nazw\u0119 Winnica. <\/p>\n

W popularnych opowie\u015bciach rodzin\u0119 Labey\u00f3w \u0142\u0105czy si\u0119 z Francuzami sprowadzonymi przez hrabiego Tadeusza Mostowskiego. Wies\u0142aw Tomczak, analizuj\u0105cy dzieje rodziny, wskazuje na akt ma\u0142\u017ce\u0144stwa J\u00f3zefa Labeya i Marianny Krasockiej, zawartego 14 pa\u017adziernika 1832 roku w Wawrzyszewie, oraz na \u015blub Ludwika Marii Labeya w Tarchominie 15 stycznia 1843 roku. Wed\u0142ug przywo\u0142ywanych przez niego ustale\u0144 Ludwik urodzi\u0142 si\u0119 oko\u0142o 1814 roku w Warszawie, co sugeruje obecno\u015b\u0107 rodziny w Polsce jeszcze przed utworzeniem Instytutu Agronomicznego w 1816 roku.
\n
\nBarbara Engelhardt
\n<\/strong><\/span>
\nNagrobek Barbary z Berli\u0144skich Engelhardt zachowuje zapis o jej zwi\u0105zku z Prag\u0105: \u201eobywatelka miasta Pragi\u201d. Wed\u0142ug inskrypcji zmar\u0142a 22 listopada 1865 roku w wieku 42 lat. P\u0142yt\u0119 z napisem otacza rze\u017abiony wieniec li\u015bci, a pomnik wie\u0144czy ozdobny metalowy krzy\u017c. 
\n
\nHerman Mayer
\n<\/strong><\/span>
\nHerman Mayer, urodzony 6 grudnia 1872 roku, zmar\u0142y 23 lipca 1899 roku, w wieku 26 lat. Na pomniku jego imi\u0119 zapisano przez jedno \u201en\u201d. Niemieckie s\u0142owa \u201eHier ruht in Gott unser innigstgeliebter Bruder\u201d oznaczaj\u0105: \u201eTu spoczywa w Bogu nasz najukocha\u0144szy brat\u201d, a \u201eRuhe in Frieden\u201d – \u201eSpoczywaj w pokoju\u201d. Krzy\u017c i podstawa na\u015bladuj\u0105 formy drewna i ska\u0142. 
\n
\nMajlertowie i Prus-Wi\u015bniewscy – pami\u0119\u0107 dawnych rodzin
\n<\/strong><\/span>
\nW\u015br\u00f3d rodzin zwi\u0105zanych z nekropoli\u0105 Muzeum Warszawskiej Pragi wskazuje Majlert\u00f3w, zas\u0142u\u017conych ogrodnik\u00f3w i spo\u0142ecznik\u00f3w, oraz ziemian Prus-Wi\u015bniewskich. Ich obecno\u015b\u0107 przypomina, \u017ce dzieje Bia\u0142o\u0142\u0119ki tworzy\u0142y tak\u017ce rodziny zajmuj\u0105ce si\u0119 gospodarowaniem na roli, ogrodnictwem i dzia\u0142alno\u015bci\u0105 na rzecz lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. 
\n
\nGrobowiec Prus-Wi\u015bniewskich – wojenne schronienie<\/strong><\/span>
\nZ grobowcem Prus-Wi\u015bniewskich wi\u0105\u017ce si\u0119 przejmuj\u0105ca opowie\u015b\u0107 o ratowaniu \u017cycia. Wed\u0142ug relacji mieszka\u0144c\u00f3w rodzina ko\u015bcielnego z P\u0142ud, nosz\u0105ca nazwisko Wo\u017aniak, przez dwie noce ukrywa\u0142a si\u0119 w nim przed Niemcami, gdy przez okolic\u0119 przechodzi\u0142 front. Wej\u015bcie do grobowca zas\u0142oni\u0119to wie\u0144cami. Na jedn\u0105 noc do\u0142\u0105czy\u0142a do rodziny kobieta, kt\u00f3ra uciek\u0142a z obozu na K\u0119pie Tarchomi\u0144skiej. To wspomnienie rodzinne kt\u00f3re pokazuje, jak podczas wojny miejsce poch\u00f3wku mog\u0142o sta\u0107 si\u0119 schronieniem dla \u017cywych.
\n
\nAnio\u0142 Rozalii Kowalewskiej i pami\u0119\u0107 trzech pokole\u0144
\n<\/strong><\/span>
\nJednym z najcenniejszych rze\u017abiarsko pomnik\u00f3w jest nagrobek Rozalii z Wr\u00f3blewskich Kowalewskiej. Wed\u0142ug inskrypcji zmar\u0142a 18 grudnia 1915 roku w wieku 38 lat. Zdobi go anio\u0142 trzymaj\u0105cy krzy\u017c przy piersi. Na cokole umieszczono osobiste po\u017cegnanie m\u0119\u017ca:
\nBy\u0142a\u015b mi sercem, dusz\u0105 i cia\u0142em,<\/em>
\nS\u0142odkim u\u015bmiechem koi\u0142a\u015b me troski.<\/em>
\nOch, ja samotny w\u015br\u00f3d \u015bwiata zosta\u0142em,<\/em>
\nBo tak chcia\u0142 wyrok najwy\u017cszy, bo Boski.<\/em>
\nUkochanej \u017conie m\u0105\u017c.<\/em>
\nJej m\u0105\u017c, Jan Kowalewski z Nowodwor\u00f3w, by\u0142 ogrodnikiem i dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym. We wspomnieniach rodzinnych zachowa\u0142a si\u0119 informacja o jego wykszta\u0142ceniu ogrodniczym oraz sprawowaniu funkcji w\u00f3jta gminy Jab\u0142onna. Wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em tej historii jest relacja wnuczki Rozalii, Apolonii Kowalskiej \u201eAnielki\u201d, dost\u0119pna w Archiwum Historii M\u00f3wionej Muzeum Powstania Warszawskiego. Wspomina\u0142a ona babk\u0119, pomnik i wyryte na nim s\u0142owa, a tak\u017ce losy swojej matki, Aleksandry z Kowalewskich.
\nApolonia Kowalska urodzi\u0142a si\u0119 w 1928 roku. Podczas powstania warszawskiego pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 \u0142\u0105czniczki i sanitariuszki w Obwodzie \u201eObro\u017ca\u201d. Po wojnie zajmowa\u0142a si\u0119 prac\u0105 redakcyjn\u0105 i dokumentowaniem historii regionu. By\u0142a autork\u0105 publikacji o Chotomowie i Jab\u0142onnie. Jej w\u0142asne miejsce spoczynku znajduje si\u0119 na Cmentarzu Wawrzyszewskim; z Tarchominem \u0142\u0105czy j\u0105 gr\u00f3b babki i przekazana pami\u0119\u0107 rodzinna.
\n
\nKrycha – \u201ebia\u0142a dama\u201d tarchomi\u0144skiego cmentarza
\n<\/strong><\/span>
\nBia\u0142a rze\u017aba na grobie kobiety zapami\u0119tanej jako Krycha, zmar\u0142ej w 1937 roku, nale\u017cy do najbardziej charakterystycznych pomnik\u00f3w nekropolii. Na cokole widniej\u0105 napis \u201eKRYCHA\u201d i rok 1937, a na piersi postaci – ozdobna litera \u201eK\u201d. Jej historia przetrwa\u0142a przede wszystkim w ustnych opowie\u015bciach mieszka\u0144c\u00f3w, przywo\u0142ywanych m.in. przez Bart\u0142omieja W\u0142odkowskiego z Fundacji AVE oraz Joann\u0119 Kiwilszo. Wed\u0142ug tego przekazu Krycha zmar\u0142a po porodzie. Jej m\u0105\u017c, miejscowy fotograf, mia\u0142 p\u00f3\u017aniej przychodzi\u0107 na cmentarz z gramofonem lub patefonem i odtwarza\u0107 melodie, kt\u00f3re lubi\u0142a. Opowie\u015b\u0107 o muzyce rozbrzmiewaj\u0105cej przy grobie sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 lokalnej pami\u0119ci. Z czasem do\u0142\u0105czy\u0142a do niej legenda o \u201ebia\u0142ej damie\u201d. Jasna posta\u0107 widoczna po zmroku budzi\u0142a l\u0119k dzieci. We wspomnieniach mieszka\u0144c\u00f3w pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c praktyczny pow\u00f3d podtrzymywania tej historii: w pobli\u017cu znajdowa\u0142a si\u0119 g\u0142\u0119boka studnia z nisk\u0105 cembrowin\u0105, a straszenie Krych\u0105 mia\u0142o zniech\u0119ca\u0107 najm\u0142odszych do niebezpiecznych zabaw.
\n
\nKazio Pad\u0142o
\n<\/strong><\/span>
\nW\u015br\u00f3d obiekt\u00f3w obj\u0119tych spo\u0142eczn\u0105 opiek\u0105 znajduje si\u0119 nagrobek 17-letniego Kazia Pad\u0142y z 1928 roku, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy si\u0119 wykutym w kamieniu motywem drzewa. To przyk\u0142ad kunsztu kamieniarskiego i pomnik przedwcze\u015bnie zako\u0144czonego \u017cycia. 
\n
\nTrzy dziewcz\u0119ta i tragedia nad Wis\u0142\u0105<\/span><\/strong><\/p>\n

Nie wszystkie mogi\u0142y z lat okupacji s\u0105 grobami ofiar dzia\u0142a\u0144 wojennych. Niedaleko wej\u015bcia znajduje si\u0119 wsp\u00f3lny gr\u00f3b Teresy Figauzer, Wies\u0142awy Gorzkowskiej i Cecylii Kosiorek. Trzy kole\u017canki uton\u0119\u0142y w Wi\u015ble 3 sierpnia 1943 roku. Mia\u0142y niespe\u0142na 15 lat. Ich histori\u0119 przypomnia\u0142a Joanna Kiwilszo w artykule z 2012 roku. Ta mogi\u0142a zachowuje pami\u0119\u0107 o tragedii, kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 w czasie wojny, ale wynika\u0142a z niebezpiecze\u0144stwa obecnego w codziennym \u017cyciu nad rzek\u0105. Wis\u0142a by\u0142a miejscem pracy i wypoczynku, a jednocze\u015bnie \u017cywio\u0142em.
\n
\nRudolf Ignacy Gozdawa-Zdziarski – uczestnik wojny i urz\u0119dnik pocztowy<\/strong><\/span><\/p>\n

Inskrypcja na nagrobku Rudolfa Ignacego Gozdawy-Zdziarskiego podaje, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 w 1852 roku w ziemi p\u0142ockiej, a zmar\u0142 31 grudnia 1938 roku jako mieszkaniec P\u0142ud. Okre\u015bla go jako emerytowanego kierownika Wydzia\u0142u Pieni\u0119\u017cnego Poczty G\u0142\u00f3wnej w Warszawie oraz by\u0142ego uczestnika wojny rosyjsko-tureckiej w 1877 roku. Dedykacj\u0119 ko\u0144czy pro\u015bba pozosta\u0142ej c\u00f3rki o modlitw\u0119 za jego dusz\u0119. Fundacja AVE wi\u0105\u017ce jego biografi\u0119 ze s\u0142u\u017cb\u0105 w polskiej formacji legionowej w Turcji.
\n
\nW\u0142adys\u0142aw Piaskiewicz \u2013 m\u0142ody \u017co\u0142nierz Armii Hallera<\/strong><\/span><\/p>\n

W\u0142adys\u0142aw Piaskiewicz by\u0142 sier\u017cantem Armii J\u00f3zefa Hallera i kawalerem Krzy\u017ca Walecznych. Zmar\u0142 3 pa\u017adziernika 1924 roku, maj\u0105c 24 lata. Inskrypcja nazywa go ochotnikiem, by\u0142ym sier\u017cantem Armii Hallera i kawalerem Krzy\u017ca Walecznych. Pomnik ukochanemu synowi i bratu po\u015bwi\u0119cili rodzice i siostry; zdobi\u0105 go portret zmar\u0142ego oraz orze\u0142 z rozpostartymi skrzyd\u0142ami. Jego gr\u00f3b przypomina o pokoleniu, kt\u00f3rego m\u0142odo\u015b\u0107 przypad\u0142a na walk\u0119 o odzyskanie i utrwalenie polskiej niepodleg\u0142o\u015bci.
\n
\n\u017bo\u0142nierze Armii Krajowej i mogi\u0142y wojenne<\/strong><\/span><\/p>\n

Wa\u017cnym miejscem pami\u0119ci jest kwatera jedenastu \u017co\u0142nierzy VII Obwodu Armii Krajowej \u201eObro\u017ca\u201d, poleg\u0142ych 21 wrze\u015bnia 1944 roku pod Polesiem Nowym w Puszczy Kampinoskiej. Nale\u017celi do II batalionu I Rejonu \u201eMarianowo\u201d. Ich historia przypomina o zwi\u0105zkach konspiracji na prawym brzegu Wis\u0142y z walkami prowadzonymi w Kampinosie.
\nW 1946 roku szcz\u0105tki \u017co\u0142nierzy przeniesiono na Cmentarz Tarchomi\u0144ski. Publikacja S\u0142u\u017cby Wi\u0119ziennej<\/a> przywo\u0142uje poruszaj\u0105cy szczeg\u00f3\u0142 tego powojennego po\u017cegnania: po nabo\u017ce\u0144stwie ocalali koledzy na w\u0142asnych ramionach przenie\u015bli szcz\u0105tki poleg\u0142ych na cmentarz, gdzie ponownie pochowano ich w grobach. W 1997 roku kwatera otrzyma\u0142a pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy poleg\u0142ych. Jest on r\u00f3wnie\u017c miejscem symbolicznego upami\u0119tnienia kapitana Jana Raczkowskiego \u201eMotora\u201d<\/a>.
\nKwatera pozwala spojrze\u0107 na wojenne losy dzisiejszej Bia\u0142o\u0142\u0119ki w szerszej perspektywie. Wis\u0142a, pobliskie wsie, przeprawy i Puszcza Kampinoska tworzy\u0142y powi\u0105zan\u0105 przestrze\u0144 dzia\u0142a\u0144 konspiracyjnych i wojskowych. 
\n
\nStanis\u0142aw Godlewski \u201eSak\u201d, \u201eWolski\u201d
\n<\/strong><\/span>
\nStanis\u0142aw Godlewski \u201eSak\u201d, \u201eWolski\u201d<\/a> (1911-1984), harcmistrz, podporucznik rezerwy, \u017co\u0142nierz ZWZ\u2013AK i Szarych Szereg\u00f3w. Za obron\u0119 Modlina w 1939 r. otrzyma\u0142 Krzy\u017c Walecznych. W czasie powstania warszawskiego walczy\u0142 w rejonie Legionowa, a nast\u0119pnie w Zgrupowaniu AK \u201eKampinos\u201d. Po wojnie by\u0142 wi\u0119\u017aniem politycznym, p\u00f3\u017aniej dzia\u0142a\u0142 w harcerstwie i PTTK.
\n
\nMarian Koz\u0142owski – \u017co\u0142nierz podziemia i mieszkaniec ulicy Majorki
\n<\/strong><\/span>
\nNa Cmentarzu Tarchomi\u0144skim spoczywa major Marian Koz\u0142owski (1915\u20131986), u\u017cywaj\u0105cy pseudonim\u00f3w \u201eLech\u201d, \u201ePrzemys\u0142aw\u201d, \u201eD\u0105browa\u201d i \u201eOpoka\u201d. Wed\u0142ug biogramu w katalogu Instytutu Pami\u0119ci Narodowej Koz\u0142owski przed wojn\u0105 dzia\u0142a\u0142 w Stronnictwie Narodowym. Podczas okupacji nale\u017ca\u0142 do Narodowej Organizacji Wojskowej\u2013Armii Krajowej, a nast\u0119pnie Narodowych Si\u0142 Zbrojnych. W 1945 roku przeszed\u0142 do Narodowego Zjednoczenia Wojskowego; od pa\u017adziernika tego roku pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 komendanta Okr\u0119gu Olsztyn NZW \u201eBa\u0142tyk\u201d. Katalog IPN wskazuje tak\u017ce materia\u0142y dokumentuj\u0105ce jego powojenn\u0105 inwigilacj\u0119<\/a>. Ostatnie lata \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 przy ulicy Majorki. W 2019 roku Fundacja AVE wyda\u0142a po\u015bwi\u0119con\u0105 mu ksi\u0105\u017ck\u0119<\/a> (autor: Robert Radzik).
\n<\/span>
\nPodpu\u0142kownik Janusz Go\u0142uchowski \u201eOrwicz\u201d
\n<\/strong><\/span>
\nJanusz Go\u0142uchowski \u201eOrwicz\u201d<\/a> (1928-2025), \u017co\u0142nierz AK \u201eObro\u017ca\u201d, uczestnik powstania warszawskiego, wi\u0119zie\u0144 niemieckiego obozu pracy. Po wojnie do\u0142\u0105czy\u0142 do 1. Dywizji Pancernej gen. Maczka. Wieloletni dzia\u0142acz kombatancki i prezes Sto\u0142ecznego \u015arodowiska 1. Polskiej Dywizji Pancernej PSZ.
\n
\nPawe\u0142 Siudak – \u015blad represji stalinowskich<\/strong><\/span><\/p>\n

Pawe\u0142 Siudak<\/a> (1905-1972), wsp\u00f3\u0142pracownik i sekretarz Stanis\u0142awa Miko\u0142ajczyka, premiera rz\u0105du RP na uchod\u017astwie, a po wojnie przyw\u00f3dcy Polskiego Stronnictwa Ludowego. Siudak zosta\u0142 aresztowany w 1948 roku. Po d\u0142ugim \u015bledztwie, podczas kt\u00f3rego poddawano go torturom, w 1951 roku skazano go na wieloletnie wi\u0119zienie na podstawie politycznych oskar\u017ce\u0144 o szpiegostwo i dzia\u0142alno\u015b\u0107 przeciwko pa\u0144stwu. Wolno\u015b\u0107 odzyska\u0142 w 1956 roku i po zwolnieniu zamieszka\u0142 w Tarchominie. 
\n
\nStanis\u0142aw Jagmin – artysta i ceramiczna historia Bia\u0142o\u0142\u0119ki<\/strong><\/span><\/p>\n

Stanis\u0142aw Jagmin<\/a> (1875-1961), rze\u017abiarz i jeden z pionier\u00f3w polskiej ceramiki artystycznej. Jego biografia \u0142\u0105czy cmentarz z histori\u0105 miejscowego rzemios\u0142a i sztuki. Jagmin prowadzi\u0142 w Wi\u015bniewie wytw\u00f3rni\u0119 ceramiki i pracowni\u0119 rze\u017abiarsk\u0105. Eksperymentowa\u0142 z technologi\u0105, szkliwami i wykorzystaniem ceramiki w architekturze. D\u0105\u017cy\u0142 do prze\u0142amania podzia\u0142u mi\u0119dzy sztuk\u0105 \u201eczyst\u0105\u201d a u\u017cytkow\u0105, pokazuj\u0105c, \u017ce przedmiot codziennego u\u017cytku mo\u017ce mie\u0107 pe\u0142noprawn\u0105 warto\u015b\u0107 artystyczn\u0105. Ceramiczne tradycje okolicy przywo\u0142uj\u0105 nazwy ulic: Ceramiczna, Majolikowa, Kaflowa czy \u0106mielowska. Sam artysta r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 upami\u0119tniony nazw\u0105 ulicy. 
\n
\nMieczys\u0142aw Szyma\u0144ski
\n<\/strong><\/span>
\nMieczys\u0142aw Szyma\u0144ski<\/a> (1903-1990), malarz, rysownik, projektant tkanin i profesor warszawskiej ASP.
\n<\/span>
\nStanis\u0142aw Bia\u0142czak
\n<\/span><\/strong>
\nStanis\u0142aw Bia\u0142czak<\/a> (1907-1979), rze\u017abiarz ludowy, znany jako \u201eptasznik z Fromborka\u201d. Tworzy\u0142 malowane drewniane ptaki, prezentowane m.in. w Muzeum Miko\u0142aja Kopernika we Fromborku. Nale\u017ca\u0142 do Stowarzyszenia Tw\u00f3rc\u00f3w Ludowych.
\n
\nEngelbert Bytomski \u2013 malarz podpisuj\u0105cy obrazy \u201eBert\u201d<\/span><\/strong><\/p>\n

Engelbert Bytomski<\/a> (1932-2002), malarz, w katalogach aukcyjnych zachowa\u0142y si\u0119 reprodukcje jego prac oraz opisy sygnatur \u201eBert\u201d. Na odwrociach cz\u0119\u015bci obraz\u00f3w artysta zapisywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ne imi\u0119 i nazwisko. 
\n
\nMaria S\u0142ubicka-Podejko
\n<\/strong><\/span>
\nMaria S\u0142ubicka-Podejko<\/a> (1946-2017), skrzypaczka i pedagog warszawskiej Akademii Muzycznej.
\n
\nProfesor Stanis\u0142aw Kajfasz<\/strong><\/span><\/p>\n

Stanis\u0142aw Kajfasz<\/a> (1925-2013), specjalista w zakresie teorii konstrukcji z betonu, prof. dr in\u017c., przewodnicz\u0105cy Polskiego Zwi\u0105zku In\u017cynier\u00f3w i Technik\u00f3w Budownictwa oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. <\/p>\n

Profesor Jerzy Dobrzycki<\/span>
\n<\/strong><\/span>
\nJerzy Dobrzycki<\/a> (1927-2004), astronom i historyk astronomii, badacz dzie\u0142a Kopernika, dyrektor Instytutu Historii Nauki PAN w latach 1989-1995, autor  i wsp\u00f3\u0142autor atlas\u00f3w nieba gwia\u017adzistego. 
\n<\/span>
\nProfesor Maria Dobrzycka
\n<\/strong><\/span>
\nMaria Dobrzycka (1928-2024), badaczka zajmuj\u0105ca si\u0119 geodezj\u0105 i geodynamik\u0105, wieloletnia kierowniczka Obserwatorium Astronomiczno-Geodezyjnego oraz Zak\u0142adu Astronomii Geodezyjnej i Geodezji Satelitarnej IGiK. Uczestniczy\u0142a w badaniach w Europie, Afryce i Antarktyce.
\n
\nStefan Bieli\u0144ski
\n<\/strong><\/span>
\nStefan Bieli\u0144ski<\/a> (1946-2003),  kierowca rajdowy, pose\u0142 na Sejm X kadencji, dzia\u0142acz gospodarczy oraz radny i cz\u0142onek zarz\u0105du \u00f3wczesnej gminy Bia\u0142o\u0142\u0119ka.
\n
\nWies\u0142aw Giler
\n<\/strong><\/span>
\nWies\u0142aw Giler<\/a> (1954-2010),  za\u0142o\u017cyciel, wydawca i redaktor naczelny \u201eNaszej Legii\u201d, spo\u0142ecznik wspieraj\u0105cy dzieci i m\u0142odzie\u017c. Jego imi\u0119 nosi trybuna prasowa stadionu Legii.
\n
\nDuchowni i wsp\u00f3lnoty zakonne
\n<\/strong><\/span>
\nNa cmentarzu znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c groby os\u00f3b zwi\u0105zanych z religijnym i spo\u0142ecznym \u017cyciem Tarchomina, P\u0142ud oraz s\u0105siednich miejscowo\u015bci. W\u015br\u00f3d nich s\u0105 ks. prof. Wincenty Kwiatkowski, tw\u00f3rca warszawskiej szko\u0142y apologetycznej, oraz ks. Adam Szczepaniak, wi\u0119zie\u0144 obozu w Dachau i proboszcz parafii Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w P\u0142udach. Ks. prof. Wincenty Kwiatkowski by\u0142 w latach 1956-1965 rektorem Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, co potwierdza oficjalny poczet rektor\u00f3w UKSW<\/a>. 
\nDo historii nekropolii nale\u017c\u0105 tak\u017ce miejsca poch\u00f3wku si\u00f3str ze Zgromadzenia Rodziny Maryi, s\u0142u\u017cebniczek Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny oraz braci doloryst\u00f3w. Przypominaj\u0105 one o obecno\u015bci wsp\u00f3lnot zakonnych, ich dzia\u0142alno\u015bci wychowawczej, opieku\u0144czej i religijnej. 
\n
\nKonstanty Ostrowski i lapidarium
\n<\/span><\/strong>
\nKonstanty Ostrowski<\/a> (zm. 1984), s\u0119dzia pokoju. XIX-wieczna kwatera Konstantego Ostrowskiego, otoczona jest okaza\u0142ym \u017celaznym ogrodzeniem. Warto\u015b\u0107 zabytkowa obejmuje tu ca\u0142y zesp\u00f3\u0142: nagrobki, ich wzajemne usytuowanie i ogrodzenie.
\nOchronie zagro\u017conych fragment\u00f3w dawnych pomnik\u00f3w s\u0142u\u017cy r\u00f3wnie\u017c lapidarium. Jego zadaniem jest zachowanie kamieni i inskrypcji, kt\u00f3re straci\u0142y pierwotny kontekst albo nie mog\u0105 by\u0107 dalej eksponowane w dotychczasowym miejscu. Nawet niepe\u0142na p\u0142yta z nazwiskiem mo\u017ce stanowi\u0107 cenne \u017ar\u00f3d\u0142o do historii rodziny i miejscowo\u015bci.
\n
\nKwesta spo\u0142eczna<\/strong><\/span><\/p>\n

Ratowanie tarchomi\u0144skich nagrobk\u00f3w jest wsp\u00f3lnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem Fundacji AVE, Stowarzyszenia Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki i Parafii \u015bw. Jakuba Aposto\u0142a. W zbi\u00f3rkach uczestnicz\u0105 mieszka\u0144cy, spo\u0142ecznicy, uczniowie i wolontariusze. Z ich zaanga\u017cowania wyr\u00f3s\u0142 trwa\u0142y program ochrony lokalnego dziedzictwa. Kwestom towarzysz\u0105 spacery historyczne i dzia\u0142ania edukacyjne. Zachowanie zabytku \u0142\u0105czy si\u0119 w\u00f3wczas z przywr\u00f3ceniem mu imienia, biografii i miejsca w historii dzielnicy.<\/p>\n

W opracowaniu wykorzystano m.in. tekst Joanny Kiwilszo opublikowany w \u201eCzasie Bia\u0142o\u0142\u0119ki\u201d 4 listopada 2012 r. (w tym wspomnienia Hanny i Jerzego Zar\u0119b\u00f3w), lokalne opowie\u015bci Bart\u0142omieja W\u0142odkowskiego, opracowania \u201eBia\u0142o\u0142\u0119ckie nekropolie\u201d i Bia\u0142o\u0142\u0119ki Historycznej, uwagi genealogiczne Wies\u0142awa Tomczaka.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Francuski winiarz, sier\u017cant Armii Hallera, uczestnik wojny rosyjsko-tureckiej, pionier ceramiki artystycznej, \u017co\u0142nierze Armii Krajowej i rodziny, kt\u00f3re przez pokolenia gospodarowa\u0142y nad Wis\u0142\u0105. Ich losy spotykaj\u0105 si\u0119 na Cmentarzu Tarchomi\u0144skim przy ulicy Mehoffera. Ta nekropolia jest jednym z najwa\u017cniejszych miejsc pami\u0119ci Bia\u0142o\u0142\u0119ki: opowiada o dawnej wsi, r\u00f3\u017cnorodno\u015bci wyzna\u0144, wojnach, pracy i rodzinnych wi\u0119ziach. Zachowane pomniki pozwalaj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[69],"tags":[],"class_list":["post-23861","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\nCmentarz Tarchomi\u0144ski. Ludzie, zabytki i historie bia\u0142o\u0142\u0119ckich Pow\u0105zek - Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cmentarz Tarchomi\u0144ski. Ludzie, zabytki i historie bia\u0142o\u0142\u0119ckich Pow\u0105zek - Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Francuski winiarz, sier\u017cant Armii Hallera, uczestnik wojny rosyjsko-tureckiej, pionier ceramiki artystycznej, \u017co\u0142nierze Armii Krajowej i rodziny, kt\u00f3re przez pokolenia gospodarowa\u0142y nad Wis\u0142\u0105. Ich losy spotykaj\u0105 si\u0119 na Cmentarzu Tarchomi\u0144skim przy ulicy Mehoffera. Ta nekropolia jest jednym z najwa\u017cniejszych miejsc pami\u0119ci Bia\u0142o\u0142\u0119ki: opowiada o dawnej wsi, r\u00f3\u017cnorodno\u015bci wyzna\u0144, wojnach, pracy i rodzinnych wi\u0119ziach. Zachowane pomniki pozwalaj\u0105 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-01T11:22:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-01T14:54:07+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redaktor\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redaktor\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/?p=23861#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/?p=23861\"},\"author\":{\"name\":\"Redaktor\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4cbe758bf4abb66c17093c1e66c6bc94\"},\"headline\":\"Cmentarz Tarchomi\u0144ski. Ludzie, zabytki i historie bia\u0142o\u0142\u0119ckich Pow\u0105zek\",\"datePublished\":\"2026-11-01T11:22:18+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-01T14:54:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/?p=23861\"},\"wordCount\":3256,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Historia\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/?p=23861\",\"url\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/?p=23861\",\"name\":\"Cmentarz Tarchomi\u0144ski. Ludzie, zabytki i historie bia\u0142o\u0142\u0119ckich Pow\u0105zek - Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-11-01T11:22:18+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-01T14:54:07+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/?p=23861#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/?p=23861\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/?p=23861#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cmentarz Tarchomi\u0144ski. Ludzie, zabytki i historie bia\u0142o\u0142\u0119ckich Pow\u0105zek\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/\",\"name\":\"Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki\",\"url\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/03\\\/359806529_586922626923851_5421115055565692844_n.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/03\\\/359806529_586922626923851_5421115055565692844_n.png\",\"width\":834,\"height\":412,\"caption\":\"Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4cbe758bf4abb66c17093c1e66c6bc94\",\"name\":\"Redaktor\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/706d945aa24c11d878ae11927ef91e9545d1bdef9b4f5f6f07c653154eed9700?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/706d945aa24c11d878ae11927ef91e9545d1bdef9b4f5f6f07c653154eed9700?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/706d945aa24c11d878ae11927ef91e9545d1bdef9b4f5f6f07c653154eed9700?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redaktor\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/razemdlabialoleki.waw.pl\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cmentarz Tarchomi\u0144ski. Ludzie, zabytki i historie bia\u0142o\u0142\u0119ckich Pow\u0105zek - Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Cmentarz Tarchomi\u0144ski. Ludzie, zabytki i historie bia\u0142o\u0142\u0119ckich Pow\u0105zek - Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki","og_description":"Francuski winiarz, sier\u017cant Armii Hallera, uczestnik wojny rosyjsko-tureckiej, pionier ceramiki artystycznej, \u017co\u0142nierze Armii Krajowej i rodziny, kt\u00f3re przez pokolenia gospodarowa\u0142y nad Wis\u0142\u0105. Ich losy spotykaj\u0105 si\u0119 na Cmentarzu Tarchomi\u0144skim przy ulicy Mehoffera. Ta nekropolia jest jednym z najwa\u017cniejszych miejsc pami\u0119ci Bia\u0142o\u0142\u0119ki: opowiada o dawnej wsi, r\u00f3\u017cnorodno\u015bci wyzna\u0144, wojnach, pracy i rodzinnych wi\u0119ziach. Zachowane pomniki pozwalaj\u0105 […]","og_url":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861","og_site_name":"Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki","article_published_time":"2026-11-01T11:22:18+00:00","article_modified_time":"2026-11-01T14:54:07+00:00","author":"Redaktor","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Redaktor","Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861"},"author":{"name":"Redaktor","@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/#\/schema\/person\/4cbe758bf4abb66c17093c1e66c6bc94"},"headline":"Cmentarz Tarchomi\u0144ski. Ludzie, zabytki i historie bia\u0142o\u0142\u0119ckich Pow\u0105zek","datePublished":"2026-11-01T11:22:18+00:00","dateModified":"2026-11-01T14:54:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861"},"wordCount":3256,"publisher":{"@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/#organization"},"articleSection":["Historia"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861","url":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861","name":"Cmentarz Tarchomi\u0144ski. Ludzie, zabytki i historie bia\u0142o\u0142\u0119ckich Pow\u0105zek - Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki","isPartOf":{"@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/#website"},"datePublished":"2026-11-01T11:22:18+00:00","dateModified":"2026-11-01T14:54:07+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?p=23861#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cmentarz Tarchomi\u0144ski. Ludzie, zabytki i historie bia\u0142o\u0142\u0119ckich Pow\u0105zek"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/#website","url":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/","name":"Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/#organization","name":"Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki","url":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/359806529_586922626923851_5421115055565692844_n.png","contentUrl":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/359806529_586922626923851_5421115055565692844_n.png","width":834,"height":412,"caption":"Stowarzyszenie Razem dla Bia\u0142o\u0142\u0119ki"},"image":{"@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/#\/schema\/person\/4cbe758bf4abb66c17093c1e66c6bc94","name":"Redaktor","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/706d945aa24c11d878ae11927ef91e9545d1bdef9b4f5f6f07c653154eed9700?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/706d945aa24c11d878ae11927ef91e9545d1bdef9b4f5f6f07c653154eed9700?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/706d945aa24c11d878ae11927ef91e9545d1bdef9b4f5f6f07c653154eed9700?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redaktor"},"url":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23861"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23861\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23867,"href":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23861\/revisions\/23867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/razemdlabialoleki.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}